Credit is in de boekhouding de rechterkant van een grootboekrekening, tegenover debet, de linkerkant. Een creditboeking betekent meestal een toename van je verplichtingen of eigen vermogen, of een afname van je bezittingen. In dit artikel lees je wat credit betekent, hoe het zich verhoudt tot debet, een uitgewerkt voorbeeld van een journaalpost met beide zijden, en de fouten die een boeking het vaakst uit balans brengen.
Eerst één ding uitsluiten. Dit artikel gaat over credit in de boekhouding, de rechterkant van een rekening. Het gaat niet over krediet in de zin van een lening of een kredietlimiet. Die twee betekenissen lijken op elkaar maar hebben niets met elkaar te maken: een creditboeking zegt aan welke kant van de rekening een bedrag landt, niet of iemand je geld leent.
Zoek je iets specifiekers? Gaat het je om het document dat een factuur corrigeert, lees dan wat een creditfactuur is of hoe crediteren werkt. Zoek je de partij aan wie je moet betalen, dan is dat een crediteur. Wil je de twee zijden meteen in een echte boeking zien, ga dan naar het uitgewerkte voorbeeld.
Inhoudsopgave
Wat betekent credit?
Credit verwijst naar de rechterkant van een grootboekrekening. Of een credit goed of slecht nieuws is, hangt volledig af van de rekening waarop hij landt, en dat is het deel dat mensen tegenintuïtief vinden. Een credit op een omzetrekening betekent dat je iets hebt verdiend. Een credit op je bankrekening in het grootboek betekent dat er geld af is gegaan. Het woord zegt dus niets over winst of verlies, maar over de kolom waarin het bedrag staat. Elke boeking heeft een debet- en een creditkant die samen gelijk zijn, en dat principe heet dubbel boekhouden.
Debet en credit naast elkaar
| Debet (links) | Credit (rechts) | |
| Bezittingen (activa) | toename | afname |
| Schulden (passiva) | afname | toename |
| Eigen vermogen | afname | toename |
| Omzet | afname | toename |
| Kosten | toename | afname |
Lees de tabel per rij in plaats van te proberen één regel uit je hoofd te leren. Dezelfde credit die een schuld verhoogt, verlaagt een bezitting, dus het soort rekening bepaalt het effect. Kun je een rekening in een van deze vijf categorieën plaatsen, dan weet je wat een credit ermee doet zonder iets op te zoeken.
Een uitgewerkt voorbeeld: één verkoop, drie regels
Stel dat je een klant factureert voor € 1.000 exclusief btw, met 21 procent btw erbij. Het factuurtotaal is € 1.210. Die ene verkoop levert één debetregel en twee creditregels op:
| Grootboekrekening | Debet | Credit |
| Debiteuren | € 1.210 | |
| Omzet | € 1.000 | |
| Af te dragen btw | € 210 | |
| Totaal | € 1.210 | € 1.210 |
Beide zijden komen op € 1.210 uit, dus de boeking is in balans. Let op wat die twee credits doen: de credit op omzet legt vast wat je hebt verdiend, de credit op af te dragen btw legt vast wat je de Belastingdienst schuldig bent. Dezelfde kant van het grootboek, twee volstrekt verschillende betekenissen. Betaalt de klant later, dan maak je de spiegelboeking: debet bank, credit debiteuren, want de vordering verdwijnt.
Voorbeelden van creditboekingen
- Verkoop van goederen of diensten: crediteer de omzet.
- Ontvangen van een lening: crediteer de lening, want je verplichting neemt toe.
- Btw bij verkoop: crediteer de af te dragen btw.
- Correctie van een foutieve debetboeking: bijvoorbeeld bij een retourzending.
- Ontvangst van een klantbetaling: crediteer debiteuren, want het openstaande bedrag daalt.
Creditnota: een speciaal geval
Een creditnota is een document dat een eerdere factuur gedeeltelijk of volledig corrigeert. Je gebruikt het wanneer:
- een klant te veel heeft betaald;
- er een fout in de oorspronkelijke factuur zat;
- goederen zijn geretourneerd of diensten niet zijn geleverd.
Een creditnota verlaagt het bedrag dat de klant moet betalen en wordt als negatieve omzet geboekt. Belangrijk om uit elkaar te houden: een creditnota is een document, credit is een kant van een rekening. Een creditnota leidt tot creditboekingen, maar niet elke creditboeking komt van een creditnota. Lees meer over hoe crediteren werkt.
Vier veelgemaakte fouten met credit
- Credit lezen als “geld erbij”. Een credit op je bankrekening in het grootboek betekent geld eraf. Het woord beschrijft de kant van de rekening, niet de richting van het geld.
- Het brutobedrag als omzet boeken. Bij een verkoop met btw is de creditregel op omzet het nettobedrag en de btw een aparte creditregel. Zet je € 1.210 op omzet, dan sluit je btw-aangifte niet aan.
- Creditnota en creditboeking verwarren. Het eerste is een document dat je verstuurt, het tweede is waar een bedrag in het grootboek landt.
- Corrigeren door het teken om te draaien in plaats van de kant. Een foute boeking herstel je met een tegenboeking aan de andere kant, zodat beide herleidbaar blijven, en niet door het origineel aan te passen.
Creditboekingen automatiseren met TriFact365
Bij geautomatiseerde factuurverwerking is het belangrijk dat debet- en creditboekingen correct op de juiste grootboekrekeningen terechtkomen. TriFact365 herkent je inkoopfacturen en creditnota’s automatisch en maakt een boekingsvoorstel, inclusief de juiste debet- en creditregels, in je eigen TriFact365-portal. Na jouw controle en akkoord komt de boeking in je boekhoudpakket. Zo voorkom je overtypfouten en houd je je administratie in balans, inclusief de splitsing tussen nettobedrag en btw waar de tweede fout hierboven op draait. Ontdek hoe je je factuurverwerking automatiseert.
Veelgestelde vragen over credit
Credit is de rechterkant van een grootboekrekening, tegenover debet (de linkerkant). Een creditboeking betekent doorgaans een toename van verplichtingen of eigen vermogen, of een afname van bezittingen.
Debet staat links en verhoogt bezittingen (of verlaagt schulden en eigen vermogen). Credit staat rechts en verhoogt schulden en eigen vermogen (of verlaagt bezittingen). Elke boeking heeft een debet- en een creditkant die gelijk zijn.
Factureer je € 1.000 plus 21% btw, dan boek je debet debiteuren € 1.210, credit omzet € 1.000 en credit af te dragen btw € 210. Beide zijden komen op € 1.210, dus de boeking is in balans.
Nee, en dat is de meest gemaakte denkfout. Een credit op je bankrekening in het grootboek betekent geld eraf. Het woord beschrijft aan welke kant van de rekening een bedrag landt, niet de richting van het geld.
Nee. In de boekhouding is credit een kant van een grootboekrekening. Krediet in de zin van een lening of kredietlimiet is een andere betekenis van hetzelfde woord en staat los van de kolom waarin een bedrag valt.
Een creditnota (creditfactuur) corrigeert een eerdere factuur, bijvoorbeeld bij een fout, een te veel betaald bedrag of een retour. Het bedrag wordt als negatieve omzet geboekt. De nota is een document, credit is een kant van een rekening.
TriFact365 herkent inkoopfacturen en creditnota’s automatisch en zet een boekingsvoorstel met de juiste debet- en creditregels klaar, inclusief de splitsing tussen nettobedrag en btw. Na jouw controle komt de boeking in je boekhoudpakket.
Tot slot
Credit is meer dan een boekhoudkundige term, het is de ene helft van elke boeking die je maakt. Zodra je het niet meer leest als “geld erbij” maar als “de rechterkant van déze rekening”, volgt de rest: de tabel geeft het effect en het voorbeeld laat beide zijden kloppen. Dat is wat je administratie in balans houdt en je btw-aangifte laat aansluiten.
